{"id":508,"date":"2008-12-13T13:40:42","date_gmt":"2008-12-13T12:40:42","guid":{"rendered":"http:\/\/redactie.radiocentraal.be\/Home\/?p=508"},"modified":"2008-12-13T13:40:42","modified_gmt":"2008-12-13T12:40:42","slug":"wanneer-bescherming-tegen-overstromingen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/redactie.radiocentraal.org\/home\/wanneer-bescherming-tegen-overstromingen\/","title":{"rendered":"Wanneer bescherming tegen overstromingen?"},"content":{"rendered":"

Ingenieur Ludo Corluy<\/strong> was meer dan dertig jaar aktief bij de dienst Zeeschelde (nu\u00a0Afdeling Zeeschelde). Die houdt zich bezig met de tijrivieren in vlaanderen \u00a0(zie ook HIER<\/a>).
\nWe hebben het eerst over\u00a0de overstromingsramp van 1976.\u00a0 Die was in de eerste plaats het gevolg van slecht onderhoud van de dijken.
\nDaarna bespreken we het Sigmaplan<\/a> dat, in navolging van het Hollands Deltaplan, een nieuwe ramp moet verhinderen.\u00a0Het Sigmaplan \u00a0moest\u00a0in 1988\u00a0uitgevoerd zijn maar\u00a020 jaar later \u00a0is men nog altijd bezig en heeft men de\u00a0geplande stormvloedkering aan de kant geschoven.
\nIn plaats van dit bouwwerk plant de overheid meer Gekontroleerde OverstromingsGebieden. Het zal bijna 35 jaar geduurd hebben om 1.100 hektare van die gebieden te kreeren,\u00a0en dan\u00a0zullen we 30keer minder goed beschermd zijn dan in het oorspronkelijk plan.
\nWanneer kunnen we verwachten dat de bijkomende\u00a02.800 hektare er zullen zijn die nodig zijn om\u00a0Schelde, Rupel en Dijlebekken verder te beschermen? En zelfs dan is het overstromingsrisico voor Antwerpen hoger dan in het oorspronkelijk plan.
\nMaar bovendien\u00a0wordt in het plan nog geen rekening gehouden met de te verwachten stijging van het zeepeil van minstens een halve meter tegen 2100.
\n
\ndeel 2:
\n<\/strong>Het oorspronkelijk Sigmaplan plan hield in dat 1) de dijken moesten verhoogd en\u00a0 versterkt worden 2) een aantal overstromingsgebieden(potpolders) moesten gekreerd worden 3) er een stormvloedkering ter hoogte van Oosterweel moest aangelegd worden. (Plannetje scheldebekken HIER<\/a>)
\nHet plan voorzag een\u00a0dijkhoogte tot 11meter TAW-peil<\/a> van de Hollandse grens tot aan Oosterweel. Daar zou de stromvloedkering komen en dan verder stroomopwaarts zou een lagere dijk\/kaaihoogte aangehouden worden.\u00a0De stormvloedkering moest ervoor zorgen dat de hele hoge waterstanden niet tot overstromingen zouden leiden verder stroomopwaarts (bijvb.Antwerpen , Mechelen, Dendermonde).\u00a0 Het dient opgemerkt te worden dat de hoogste waterstanden niet aan de kust voorkomen maar in het binnenland, ter hoogte van de Rupelmonding. Dat komt doordat het water tijdens hoogtij vanuit de zee de scheldemond ingestuwd wordt. Aangezien die versmald\u00a0is de tijgolf hoger in het binnenland dan aan de kust. Stormvloed komt voor als een springtij samengaat met sterke winden die de vloedgolf nog meer het binnenland instuwen.
\nHet aanhouden van 11m dijkhoogte over het ganse trajekt is onmogelijk, vandaar\u00a0de stormvloedkering. De kaden zijn nu op 8m35 tot aan Temse en lager verder stroomopwaarts. Het hoogste waterpeil komt echter stroomopwaarts van Temse voor, merkt Ludo Corluy op.
\nIn de update van het Sigmaplan (2005, kopie HIER<\/a>) wordt de Oosterweel stormvloedkering niet gebouwd omdat de kost te hoog is in vergelijking met de voordelen.\u00a0 Wel wordt vermeld dat de overheid\u00a0echter niet uitsluit dat “op langere termijn, ingevolge wijzigende randvoorwaarden veroorzaakt door bijvb extreme natuurverschijnselen, de bouw van de stormvloedkering opnieuw in overweging wordt genomen” (p42).
\nDe 31 jaar geleden aangekondigde dijkverhogingen zijn wel grotendeels, maar nog niet allemaal, gerealiseerd. Twaalf van de 13\u00a0gekontroleerde overstromingsgebieden zijn al jaren klaar, maar aan het laatste, Kuibeke-Bazel-Rupelmonde, is men nog steeds bezig, twintig jaar nadat het er had moeten zijn. En dat laatste alleen\u00a0is in oppervlakte wel groter dan al de\u00a0andere samen.
\nHoe is die vertraging mogelijk? Ten eerste was men te optimistisch in de timing, zegt Ludo Corluy. Voor de bouw van de stormvloedkering alleen zou zeker al tien jaar nodig geweest zijn. Veder waren het eerst\u00a0\u00a0\u00a0Waalse ministers die verantwoordelijk waren voor het departement en voor hen was dit geen echte prioriteit.\u00a0 Ondertussen is de materie al jaren Vlaamse bevoegdheid, en onze vlaamse onafhakelijkheid\u00a0in die materie\u00a0heeft de zaken er\u00a0ook niet veel op vooruit geholpen. \u00a0Dat komt doordat departement geleid wordt door politici die niet uit de streek komen die overstromingsgevaar loopt (namelijk Limburgers), zegt Corluy. De eerste Vlaamse minister, Sauwens, was partijgenoot van\u00a0burgemeester Denert van Kruibeke. Denert is de man die de aanleg van de belangrijke Kruibeke-Bazel-Rupelmonde polder 20jaar heeft kunnen tegenhouden.
\nNa de afwerking van het Kruibeke-Bazel-Rupelmonde overstromingsgebied blijft de overstromingskans 1op 350 per jaar. Dat is 30 keer meer dan de oorspronkelijk beoogde\u00a0risicofaktor van 1 op 10.000\u00a0\u00a0\u00a0(zie p36 van de Sigma-update).\u00a0 Om dat risico verder te verminderen naar 1 op 4000 plant de overheid de aanleg van verdere overtromingsgebieden.\u00a0 De kosten-baten analyse van 2005 (kopie HIER<\/a>)\u00a0meldt dat 1.300 extra hectare\u00a0nodig voor het\u00a0“optimaal alternatief”. Een overstromingsrisico wordt echter niet vermeld, alleen een geschatte kost. Het MER<\/a> rapport van 2005\u00a0 zegt dat 2.800 ha nodig is om het overstromingsrisico tot 1\/4000 te doen zakken zonder stormvloedkering \u00a0(p18, kopie\u00a0 HIER<\/a>).\u00a0In het herzien Sigmaplan zelf is zelf sprake van 13.000ha (p31) ovestromingsgebieden.
\nIn een eerste fase, waarvan de aanvang start in 2010, \u00a0plant de Vlaamse overheid nu de aanleg 2.000hectare . Tegen 2030 (43 jaar na de oorspronkelijke afwerkingsdatum)\u00a0zou het plan volledig moeten uitgevoerd zijn.
\nNiet onbelangrijk in deze is dat er geen\u00a0rekening blijkt gehouden te worden\u00a0met de te verwachten stijging van het waterpeil -van meer dan een halve meter tegen 2100- tengevolge van de klimaatswijziging.
\nHet dient opgemerkt te worden dat meer ruimte geven aan de rivier, naast een verminderd overstromingsrisico,\u00a0 een duidelijke ecologische meerwaarde oplevert \u00a0en dat er ook\u00a0economische voordelen zijn door de verminderde verzanding van de schelde.
\nDeel 3:<\/strong>
\nDe trage vooruitgang tot nu toe doet vragen rijzen over de haalbaarheid van het\u00a0 realiseren van 2.000 tot 13.000 ha extra overstromingsgebied. “Als 1 man alleen al een belangrijk overstromingsgebied kan tegenhouden zie ik niet in hoe men dat kan realiseren”, zegt Corluy.
\nLudo Corluy is ook skeptisch over de berekende risico inschattingen.\u00a0 Een stormvloed gaat gepaard met drie tot 4 opeenvolgende tijstijgingen. Het is essentieel dat de gekontroleerde overstromingsgebieden tussen de pieken leeglopen. Hij twijfelt eraan of dat in de praktijk wel zo zal zijn. Pompen falen, afvoeren geraken verstopt…
\nDe stormvloedkering is dus voorlopig aan de kant geschoven. Nu plant de vlaamse overheid\u00a0de Oosterweeltunnel<\/em><\/strong> op dezelfde plaats.\u00a0Er zijn niet veel andere plaatsen mogelijk voor de stormvloedkering dan Oosterweel maar een stormvloedkering kan niet op dezelfde plaats aangelegd worden als de\u00a0geplande sleuftunnel.\u00a0De kering \u00a0moet komen tussen de Kallo-en Royerssluizen, zegt Corluy. Toen\u00a0hij in het \u00a0Felix pakhuis (waar BAM de Oosterweelverbinding presenteert) verdere details vroeg over de exacte ligging van de Oosterweeltunnel, kreeg hij geen antwoord.
\nHet geaktualiseerd Sigmaplan vermeldt verder de eventuele aanleg van een verbinding tussen Oosterschelde en Westerschelde (de zgn. Overschelde). Dat zou het overstromingsrisico voor Antwerpen verminderen, aangezien dat bij springtij water vanaf de Westerschelde naar de Oosterschelde zou afvoeren.\u00a0 Corluy merkt op dat de Hollanders de bestaande verbinding 100 jaar geleden gedempt hebben en vindt het feit dat de Vlaamse overheid het in zijn rapporten het nog durft te presenteren eerder lachwekkend. Er zou een kanaal van 5km lang en honderden meters breed \u00a0moeten gegraven worden dat een autostrade en treinverbinding snijdt en dan nog op Hollands grondgebied.\u00a0De Sigmaplan website<\/a> meldt wel dat er een overeenkomst is met de hollanders over “studiewerk” terzake, maar niet meer dan dat en zegt er direct bij dat die optie”niet kosteneffectief is”.\u00a0In\u00a0de recente aanbevelingen van de Hollandse Deltacommissie aan\u00a0de regering is ook geen sprake van een verbinding tussen Oost-en Westerschelde.
\nDe zeepeilstijging tot 2100 zit wel in de plannen van de hollandse Deltacommisie. In Vlaanderen stelt men plannen op tot 2030. Tegen die tijd zal men misschien vaststellen dat er toch een\u00a0\u00a0stormvloedkering\u00a0nodig is. Maar dan gaat men\u00a0 kunnen konstateren dat er\u00a0per ongeluk al een tunnel gebouwd is.\u00a0Er zijn oude plannen, zegt Corluy, waarbij de fundering van de oosterweeltunnel voorzien is in de stormvloedkering. Dat is dus geen nieuwe optie,\u00a0 ze was er al meer dan\u00a0 30 jaar geleden.<\/p>\n

http:\/\/redactie.radiocentraal.org\/2008\/Red081213_LudoCorluy1.mp3<\/a><\/audio><\/div>

Podcast: Play in new window<\/a> | Download<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ingenieur Ludo Corluy was meer dan dertig jaar aktief bij de dienst Zeeschelde (nu\u00a0Afdeling Zeeschelde). Die houdt zich bezig met de tijrivieren in vlaanderen \u00a0(zie ook HIER). We hebben het eerst over\u00a0de overstromingsramp van 1976.\u00a0 Die was in de eerste plaats het gevolg van slecht onderhoud van de dijken. Daarna bespreken we het Sigmaplan dat, … Continue reading Wanneer bescherming tegen overstromingen?<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[321,856],"class_list":["post-508","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-antwerpen","tag-dossier-oosterweel","tag-overstromingsrisico"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/redactie.radiocentraal.org\/home\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/508","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/redactie.radiocentraal.org\/home\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/redactie.radiocentraal.org\/home\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/redactie.radiocentraal.org\/home\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/redactie.radiocentraal.org\/home\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=508"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/redactie.radiocentraal.org\/home\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/508\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/redactie.radiocentraal.org\/home\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=508"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/redactie.radiocentraal.org\/home\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=508"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/redactie.radiocentraal.org\/home\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=508"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}