{"id":4948,"date":"2013-12-14T12:50:43","date_gmt":"2013-12-14T10:50:43","guid":{"rendered":"http:\/\/redactie.radiocentraal.be\/Home\/?p=4948"},"modified":"2013-12-14T12:50:43","modified_gmt":"2013-12-14T10:50:43","slug":"windenergie-in-moeilijker-weer-en-de-verschillende-ladingen-van-de-cooperatieve-vlag","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/redactie.radiocentraal.org\/home\/windenergie-in-moeilijker-weer-en-de-verschillende-ladingen-van-de-cooperatieve-vlag\/","title":{"rendered":"Over Windeconomie en (nep)co\u00f6peraties"},"content":{"rendered":"

Naar aanleiding van de ondergang van Electrawinds<\/a> kwam groene stroom weer negatief onder de aandacht. E\u00e9n van de investeerders die zijn broek scheurt aan Electrawinds is de co\u00f6peratie Groenkracht, waardoor ook het Co\u00f6peratief Model slechte publiciteit kreeg.
\nDe groene stroom-sector voorstellen als een zaak van slimme politici\/ondernemers die miljoenensubsidies\u00a0 tanken en\u00a0 ook goedgelovige spaarders\/speculanten hun centjes afhandig maken is echter een te simpele voorstelling en niet (noodzakelijk) correct.
\nMet Tom Willems<\/strong> van co\u00f6peratieve groene stroomproducent en -leverancier\u00a0 Ecopower<\/a><\/strong> zoeken we de bomen in het bos en scheiden we co\u00f6peratief kaf en koren. De term Co\u00f6peratie dekt namelijk zeer verschillende ladingen, en sommige nep-co\u00f6peraties namen\u00a0 grote risico’s. Nu het economisch klimaat voor groene stroomprojecten\u00a0 slechter is, vallen de lijken uit de kast. Maar het kan anders.
\n<\/p>\n

\n

Electriciteitsmarkt <\/strong>
\nHet is de laatste jaren moeilijker geworden om een rendabel groene stroomproject op te zetten, onder andere doordat de marktprijs van stroom gedaald is. Dit komt volgens Tom Willems onder andere doordat de CO2-kost (die in de marktprijs van de stroom vervat zit) van \u20ac 30 per ton tot een schamele \u20ac 5\u00a0 teruggevallen is. Daardoor krijgen de meer vervuilende kolencentrales een competitief voordeel tegenover gascentrales en nog meer tegenover de groene stroomproductie. Maar de lagere prijs is ook een gevolg van de toegenomen productie van groene stroom in Europa en vooral Duitsland. Door het uitgebreid kernpark is de situatie in Belgi\u00eb nog moeilijker: bij een lage vraag en veel wind is het al gebeurd dat de spotprijs van elektriciteit negatief werd door het overaanbod aan kernenergie op onze markt. Die centrales kunnen hun productie niet snel aanpassen, laat staan stoppen. Dus moeten de windturbines en\/of gascentrales stilgelegd worden.
\nTom Willems: “Dit toont aan dat de hernieuwbare energie klaarstaat om een deel van de kernenergie over te nemen en dat de geforceerde uitstap uit kernenergie realistisch is.”
\n“Door haar variabiliteit heeft hernieuwbare energie nood aan een andere productiecapaciteit, die gemakkelijk kan bijgestuurd worden. Ook daarom moeten de kolencentrales uitgefaseerd worden, die zijn namelijk niet alleen veel meer vervuilend maar ook veel minder flexibel dan gascentrales. Er is dus nood aan bijkomende gascentrales maar die kunnen momenteel niet op een rendabele manier draaien en dat komt juist door de overmaat aan kernenergie. Men zou nu al in de zomer enkele kerncentrales kunnen stilleggen, want dan is er minder vraag naar elektriciteit. Daardoor zouden de gascentrales automatisch meer uren draaien en dus rendabel worden<\/strong>.”
\nGroenestroomcertificaten<\/strong>
\nNaast de marktprijs haalt groene stroom zijn inkomsten ook uit de groenestroomcertificaten. Wie groene stroom produceert, krijgt certificaten, en alle stroomproducenten moeten jaarlijks een hoeveelheid certificaten indienen die overeenstemt met een bepaald percentage van hun totale stroomproductie. Zij die een tekort hebben aan certificaten, omdat ze weinig of geen groene stroom hebben geproduceerd, moeten dat tekort aanvullen door certificaten bij te kopen van de producenten met een overschot. Het gaat dus eigenlijk om een door de overheid opgezette markt, met die beperking dat de overheid een minimumprijs vastlegt voor de certificaten. Het feit dat die lat in het verleden te hoog gehouden werd voor zonnepanelen, leidde tot oversubsidi\u00ebring op kosten van alle kleinere stroomverbruikers.
\nTom Willems: “De groenestroomcertificaten worden soms als subsidie bestempeld, maar dat klopt niet. Het zijn juist de fossiele brandstoffen die al decennia lang gesubsidieerd worden, omdat de milieuschade niet in rekening gebracht wordt. Aangezien de politieke moed er niet is om die maatschappelijke schade door te rekenen, moet men hernieuwbare energie ondersteunen. Maar het klopt dat het systeem op een bepaald moment uit de hand gelopen is, vooral door de oversubsidi\u00ebring van de zonne-energie.”
\nNieuwe Spelregels<\/strong>
\nDe overheid heeft vorig jaar de spelregels veranderd door het geven van certificaten voor windproductie te beperken tot 10 jaar, de periode waarover een windmolen boekhoudkundig afgeschreven wordt.
\nTom Willems: “Wij begrijpen die hervorming en vinden ze eigenlijk zelfs goed, want er werd te veel winst gemaakt waardoor windmolenprojecten in een negatief daglicht kwamen<\/strong>. De hervorming kwam wel als een verrassing en had een impact, want we hadden al windmolens staan die meer dan 10 jaar oud zijn. Voor die molens kregen we van de ene op de andere dag plots geen certificaten meer.”
\nEen bedrijf dat streeft naar maximaal rendement zou de verwachte toekomstige subsidies al ge\u00efnvesteerd hebben door dat geld eerst te lenen, hetgeen nu tot problemen zou geleid hebben, aangezien de inkomsten dalen terwijl het geleend kapitaal wel afbetaald moet worden. Dat soort risicofinanciering lag aan de basis van de ondergang van Electrawinds.
\nHet meer schokvast Co\u00f6peratief Model <\/strong>
\nTom Willems: “Het is de strekte van onze co\u00f6peratieve formule dat we dergelijke schokken kunnen opvangen aangezien ons kapitaal voor 100% afkomstig is van vennoten die ook gebruikers zijn. Wij moeten geen schulden afbetalen tegen 4 -5%. Wij zijn onafhankelijk, en dat is eigenlijk ook de bedoeling van een co\u00f6peratie; dat mensen onafhankelijk worden van de markt en instaan voor hun eigen stroomvoorziening.”
\n“Onlangs besliste de Provincie Oost-Vlaanderen dat nieuwe windprojecten voor 20% moeten ingevuld worden door rechtstreekse participatie. Die rechtstreekse participatie kan voor de helft door burgers gebeuren en voor de helft door overheden. Rechtstreeks participatie betekent dat burgers zelf mede\u00ebigenaar worden van de installaties en ook zelf gebruiker zijn van de geproduceerde stroom. Een derde aspect is dat de burgers zich verenigen in een co\u00f6peratie die op een democratische wijze gecontroleerd wordt.”
\n“Dit doet Ecopower, maar ook BeauVent<\/a> in West Vlaanderen, en er zijn gelijkaardige co\u00f6peraties in opstart, zoals bijvoorbeeld Energent<\/a>. Alle co\u00f6peratieven die die 3 principes volgen, hebben zich verenigd in REScoop<\/a>, de\u00a0 federatie van de energieco\u00f6peraties die de zogenaamde\u00a0 ICA-principes<\/a> volgen.”
\nNep-co\u00f6peraties<\/strong>
\nTom Willems: “Het is gemakklijk om een co\u00f6peratie op te starten volgens Belgisch recht. Zo worden er heel wat opgestart, maar er zijn er weinig die de ICA-principes naleven. Zo zijn er in ook in de windsector een aantal dergelijke\u00a0 co\u00f6peraties opgestart, zoals Groenkracht<\/a>, Limburg Wind<\/a>, Aspiravi Samen<\/a>. (Het was Groenkracht die mee investeerde in Electrawinds, nvdr). Zelfs Electrabel heeft met GoGreen een co\u00f6peratie opgericht.
\nDie werken echter helemaal anders. Ten eerste is het een\u00a0 naamloze vennootschap\u00a0 (NV) en niet een groep burgers die de co\u00f6peratie (CVBA) opstart. Ten tweede bepalen de\u00a0 statuten van de CVBA dat de NV alles voor het zeggen heeft in de raad van bestuur maar ook in de algemene vergadering. Dat doen ze door verschillende soorten aandelen te cre\u00ebren. Daarbij blijven de zogenaamde A-aandelen in handen van de NV en krijgen de co\u00f6peranten B- of C-aandelen, waarbij alleen de A-aandelen zeggenschap geven in de werking.\u00a0 Ten derde zijn de aandeelhouders van deze nep-co\u00f6peraties\u00a0 niet rechtstreeks eigenaar van de installaties. Het geld dat de CVBA ophaalt bij burgers wordt dus niet ge\u00efnvesteerd in projecten maar doorgestort naar de NV onder de vorm van een achtergestelde (!) lening. Een achtergestelde lening is\u00a0 iets minder risicovol dan een rechtstreekse investering in aandelen, maar als je aandelen koopt dan heb je tenminste nog iets te zeggen in de NV.”
\nDe Groenkracht\/Electrawinds-constructie<\/strong>
\n“Zo gaf Groenkracht dus geld aan Electrawinds. Electrawinds is dan met het eigen vermogen (inbreng van de aandeelhouders) en de achtergestelde lening van Groenkracht naar de bank getrokken om nog eens een veelvoud van dat bedrag te lenen. Typisch wordt 20 tot 30% van het volledig kapitaal zelf ingebracht en 70 \u00e1 80% geleend. Als het bedrijf dan in moeilijkheden geraakt, dan zijn het dus de banken die vooraan in de rij staan. De achtergestelde leningen komen op de voorlaatste plaats en delen dus mee in de klappen. Eigenlijk wordt die co\u00f6peratieve constructie dus gebruikt om met het eigen vermogen meer winst te maken. Dat werkt vooral voor\u00a0 de aandeelhouders van de NV als het goed gaat, de meeropbrengst\u00a0 voor de co\u00f6peranten is beperkt aangezien hun rendement gelimiteerd wordt tot 6% of lager.\u00a0 En als het slecht gaat, dan deelt de (nep)co\u00f6peratie volledig mee in de klappen.”
\n“Bij ons is dat risico veel kleiner, aangezien bij onze investeringen er geen bankleningen meer aan te pas komen, we werken 100% met\u00a0 kapitaal dat ingebracht werd door de co\u00f6peraten. Moest Ecopower ook in moeilijkheden geraken, dan zal het niet zijn doordat we in schulden zitten, want die hebben we niet. Bovendien hebben de co\u00f6peranten de vaste activa\u00a0 (vooral de windmolens, nvdr) zelf in handen. Als die vaste activa dan met verlies verkocht worden, dan krijgen ze nog altijd de restwaarde van die activa. In het geval van de achtergestelde lening gaat de restwaarde van de windmolenparken naar de bank.”<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Naar aanleiding van de ondergang van Electrawinds kwam groene stroom weer negatief onder de aandacht. E\u00e9n van de investeerders die zijn broek scheurt aan Electrawinds is de co\u00f6peratie Groenkracht, waardoor ook het Co\u00f6peratief Model slechte publiciteit kreeg. De groene stroom-sector voorstellen als een zaak van slimme politici\/ondernemers die miljoenensubsidies\u00a0 tanken en\u00a0 ook goedgelovige spaarders\/speculanten hun … Continue reading Over Windeconomie en (nep)co\u00f6peraties<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[104,132,233,342,351,352,474,475,519,604,619,791,1103],"class_list":["post-4948","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-energie-milieu-gezondheid","tag-aspiravi","tag-beauvent","tag-cooperaties","tag-ecopower","tag-electrabel","tag-electrawinds","tag-groene-stroom","tag-groenkracht","tag-ica","tag-kernenergie","tag-klimaat","tag-nep-cooperaties","tag-tom-willems"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/redactie.radiocentraal.org\/home\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4948","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/redactie.radiocentraal.org\/home\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/redactie.radiocentraal.org\/home\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/redactie.radiocentraal.org\/home\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/redactie.radiocentraal.org\/home\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4948"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/redactie.radiocentraal.org\/home\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4948\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/redactie.radiocentraal.org\/home\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4948"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/redactie.radiocentraal.org\/home\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4948"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/redactie.radiocentraal.org\/home\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4948"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}