Voorwaarts!? Masereelfonds

Een typisch Vlaams fenomeen zijn de verschillende zogenaamde cultuurfondsen. Die richten culturele activiteiten in vanuit een bepaalde maatschappelijke ideologie, en zijn elk verbonden aan een klassieke zuil. Behalve dan de jongste, in 1971 opgericht met de expliciete bedoeling buitenzuilig te zijn. De initiatiefnemers kregen van Frans Masereel, zelf zowat een ideologisch buitenbeentje, de toestemming zijn naam hieraan te verbinden.
Het Masereelfonds verzorgt lezingen, filmavonden, optredens, debatten, begeleide bezoeken aan een tentoonstelling of een concert, fietstochten … . Daarbij komen verschillende strekkingen aan bod, zodat er een echt debat ontstaat. Het aanbod kan lokaal erg verschillen, naargelang de historiek van de afdeling of de interesse van de daar actieve leden. In Gent is er zo b.v. een goede uitwisseling met het studentenmilieu, en is inclusie een populair thema; in Brussel is er dan weer jaarlijks allerlei te doen rond de Dag van de Verlichting. Wel werkt het nationaal secretariaat in Brussel, ondersteund door twee lokale secretariaten in Antwerpen en in Gent, bepaalde activiteiten uit die desgewenst lokaal in het aanbod opgenomen kunnen worden. Ook onderwerpen die niet gemakkelijk publiek trekken maar wel een grote impact hebben op onze samenleving komen aan bod, zoals het functioneren van de Europese Unie of de inhoud van het TTIP.
Regelmatig is er een groter project, zoals vorig najaar het colloquium Oorlog, Vrede, Verzet, met een heel wat minder melige inhoud dan de doorsnee WO I-herdenkingsactiviteit. Bij deze grotere activiteiten, en vaak ook bij de kleinere, wordt er met andere middenveldorganisaties samengewerkt. Het Masereelfonds is b.v. mede-organisator van het jaarlijkse Eye on Palestine, en voorziet binnenkort weer in een aantal verdeelpunten voor de door Climaxi uit Griekenland geïmporteerde producten.
Aan het tijdschrift Aktief wordt veel zorg besteed. Naast inhoudelijke artikels en boekbesprekingen vinden de leden hierin ook de volledige agenda terug. Aktief ligt als promotiemateriaal in culturele centra, bibliotheken e.d.
In de geluidsbestanden hieronder hoort u dit alles en nog meer verteld door Gerlinda Swillen, die tot 2014 twaalf jaar voorzitter was van het Masereelfonds en nog steeds actief is bij Aktief; en Sven Lauwers, die het Antwerps secretariaat bemant en educatief verantwoordelijk is voor Antwerpen en Sint Niklaas.
Voorwaarts!? = uw tweewekelijkse dosis maatschappelijk engagement, zondag 17u
Alle Voorwaarts-uitzendingen op een rijtje

Podcast: Play in new window | Download

Antwerp for Palestine

Carmen van de organisatie Antwerp for Palestine vertelde ons over een aantal Palestina-gerelateerde activiteiten in de maand mei. Allereerst is er maandagavond 2 mei de vertoning van Five Broken Cameras in Filmhuis Klappei, gevolgd door een nabespreking door haarzelf. Nog meer film, en een boekvoorstelling, in de reeks Eye on Palestine, die nu al loopt in Gent. Vanaf 7 mei zijn er een aantal activiteiten in Antwerpen: een boekvoorstelling in De Groene Waterman, en films in Cinema Zuid. Dan is er de jaarlijkse Nakba-herdenking van Antwerp for Palestine op 15 mei, dit jaar in de vorm van een avondlijke wake in het Albertpark. Tenslotte komt er op 26 mei in De Roma een avond over Gaza.

Voorwaarts!? Universiteit voor het Algemeen Belang

Nadat ze zich van het gezag van de kerk bevrijd hadden, werden universiteiten intellectuele vrijplaatsen. Maar de laatste decennia lijken ze meer en meer op gezag van het bedrijfsleven te functioneren, en enkel nog producten en werkkrachten op maat te leveren, in plaats van kennis te genereren en burgers te vormen met het oog op het algemeen belang.
De Italo-Belg Riccardo Petrella, andersglobalist, hoogleraar, en oprichter van de Groep van Lissabon, wilde de oorspronkelijke missie van universiteiten weer centraal stellen door het her en der oprichten van een Universiteit voor het Algemeen Belang. Toen hij in 2005 in het Kievitklooster een prijs in ontvangst kwam nemen van stRatenGeneraal, leek dat gebouw hem uitermate geschikt voor een Antwerpse vestiging.
Een paar maanden laten was onze eigen Universiteit voor het Algemeen Belang al een feit, alhoewel het klooster een andere bestemming kreeg. In 2006 startte de publiekswerking in een optimaal laagdrempelig winkelpand in de Volkstraat. Daar ontwikkelden de UAB’ers een heel divers aanbod aan vorming, onderzoek en maatschappelijke dienstverlening rond een hele reeks thema’s, waaronder die van de vier ‘faculteiten’ Anderheid, Mondialiteit, Verbeelding en Water. Vaak gebeurt dat in samenwerking met andere middenveldorganisaties, maar ook individuen met een bijzonder idee kunnen dat mogelijk binnen het kader van de UAB verwezenlijken. Soms geeft een bepaald thema aanleiding tot een hele reeks evenementen, zoals dit jaar de 500ste verjaardag van Utopia van Thomas More, dat in Antwerpen geconcipieerd werd.
Een doorsnee-UAB’er bestaat niet, de achterban is heel heterogeen. Wel gaat het steeds om mensen die de holistische benadering van de UAB sterk weten te appreciëren.
Sinds 2011 is de UAB verhuisd naar een lokaal in de kunsthogeschool Sint Lucas, wat meer kruisbestuiving met studenten met zich meebracht. Waar het heen moet na september 2018, als die hogeschool zelf verhuist, is nog niet duidelijk.

Voorwaarts!? = uw tweewekelijkse dosis maatschappelijk engagement, zondag 17u
Alle Voorwaarts-uitzendingen op een rijtje

Podcast: Play in new window | Download

Nuit debout – ook chez nous

Nieuwe wetsvoorstellen dreigen zo’n kleine eeuw sociale verworvenheden af te breken, langzaamaan verdwijnt de middenklasse. De verontwaardiging neemt toe, ook vanwege het schrijnende contrast met de vrijstelling en ontduiking van belastingen bij de grote spelers.
In Parijs verzamelen zich sinds de betoging van 31 maart (met 1,2 miljoen betogers) iedere avond jongeren op de Place de la République om tijdens een Nuit Debout hun ongenoegen te uiten en over alternatieven te discussiëren. In heel wat Europese steden kwam er al snel een gelijkaardig initiatief.
De beweging heeft geen gecentraliseerde communicatieverantwoordelijke, maar laat naar buiten toe diverse mensen aan het woord die de zaak elk uitdrukkelijk op hun eigen manier beleven en niet noodzakelijk een gemeenschappelijk standpunt vertegenwoordigen. Wij belden (heel Belgisch in het Nederlands met wat Frans erdoorheen) naar Paul Bossu, ambtenaar en woonachtig in Brussel. Hij circuleert nu zo’n vijf jaar in het alternatieve circuit, dus sinds de periode van de indignados en occupy. Alhoewel die bewegingen in de ogen van de goegemeente gewoon weggedeemsterd zijn, zag Paul sindsdien wel degelijk een grote uitbreiding van economische alternatieven: groepsaankopen, coöperatieven, samentuinen, (internationale) tijdsbanken, repair cafés, weggeefwinkels, LETS-groepen … In september opent trouwens de eerste coöperatieve supermarkt in ons land, Bees Coop, enkel toegankelijk voor coöperanten, wier verplichte bijdrage bestaat uit vier uur werk per maand voor de coöperatieve.
U kunt onder andere in Brussel, Antwerpen of Gent een Nuit Debout-achtige avond bijwonen. In Vlaanderen lijkt het idee her en der versmolten met de eerder al gelanceerde Burger Opstaand-woensdagavonden (“Je gaat er naartoe of je bent er geweest!”). De avonden in Brussel zijn ook online te volgen. O.a. de juiste link daarvoor, de agenda voor de komende avonden in Brussel en een kaart met alle Europese gelijkaardige initiatieven zijn alhier terug te vinden.

Onrust in Brazilië

Onrust in Brazilië, maar toch ook niet: een corruptieschandaal wordt door de oppositie aangegrepen om de afzetting van Presidente Dilma Rousseff te vragen. Daar stopt het niet bij, want ook ex-president Lula Da Silva moet hangen, dat bleek al uit zijn arrestatie die breed uitgesmeerd werd in de pers, die trouwens ook in handen is van die oppositie. Het heeft veel weg van een staatsgreep, maar dan zonder de traditionele tanks. Hoe is het zover kunnen komen? Achtergrond door Alma De Walsche, journaliste bij MO*Magazine.

De Zweedse aanval op de werknemers

Het was een zeer interessante week: Minister van Werk Kris Peeters (CD&V, oftwel de linkse partij in de regering – vermaledijd!) lanceerde in het zog van de begrotingscontrole enkele maatregelen om tot werkbaar werk te komen. De meest in het oogspringende: de afschaffing van de 38-urenweek in het kader van ‘piek- en dalperiodes installeren in de werkweek’. Een regelrechte aanval op de werknemers, dat vindt Peter Veltmans (SAP, ACOD). Met hem praten we over deze maatregelen, over de aanval op alle werknemers. Tot slot praten we met Peter ook over de staking van de ACOD op 26 april. Een zeer interessant moment, omdat hier ook de nodige spinning door de media aan te pas komt. De Tijd bijvoorbeeld stelt dat de acties van de ACOD voortkomt uit een profileringsdrang van de socialistische centrale. Opmerkelijk, vindt ook Peter Veltmans, aangezien er bijna geen ACOD-centrales dit jaar sociale verkiezingen organiseren.

Out of a Box

Toen het Karel Cuypershuis eind vorig jaar ophield een vrijzinnig centrum te zijn, verhuisden de kantoren van de Humanistisch-Vrijzinnige Vereniging naar een nieuwe locatie. Het oude huis in de Lange Leemstraat had echter een meer-dan-kantoor- functie: op het gelijkvloers was er een ruime zaal met cafetaria voor tentoonstellingen, lezingen, debatten, en allerhande andere activiteiten. Daarom komt er nu in de Burburestraat een nieuwe multifunctionele vrijzinnige ruimte, los van de kantoren: Out of a Box. De naam verwijst naar het feit dat dit vrijzinnig trefpunt ruimer wil denken dan zijn soortgenoten. Naast het bieden van informatie en documentatie en het organiseren van de gebruikelijke inhoudelijke evenementen, wil Out of a Box namelijk ook aan jonge kunstenaars de gelegenheid bieden tentoon te stellen.
Op vrijdag 15 april is er vanaf 15u gelegenheid voor de buurtbewoners om eens te komen kijken wat er gaande is. Op zaterdag 16 april volgt dan de officiële opening, met vernissage van de eerste tentoonstelling.

Hoezo, geen vuiltje aan de lucht?

Ongeveer een jaar geleden berichtten we hier al over de als een feniks uit haar as verrijzende ‘luchthaven van Deurne’. Via een ingenieuze constructie waarin de Franse firma Egis de luchthaven exploiteert, en de overheid met uw en mijn centen de ontwikkeling van die luchthaven voor haar rekening neemt, zou de kwijnende ‘vliegplaain’ binnen de kortste keren 350.000 à 600.000 passagiers per jaar verwerken, waar dat vroeger een kleine 120.000 waren. Bij VATUV (de Verenigde Actiegroepen Tegen Uitbreiding Vliegveld) denken ze daar het hunne van en vrezen ze dat de ambitie van Egis véél verder rijkt. Sofie Blancke, districtsraadslid van PVDA in Berchem en huisarts bij Geneeskunde Voor Het Volk, deelt die vrees en ziet die ook bewaarheid worden, door het aantal geplande parkeerplaatsen (1400) te vergelijken met de parkeergelegenheid op Zaventem (12000) voor zo’n 22 miljoen passagiers per jaar. Zo kom je aan een 2,5 miljoen passagiers per jaar. Overigens stopt de overheid voor elke passagier nu nog 25 euro toe, en was ze ook niet te benauwd om 54 miljoen euro uit te geven aan de ondertunneling van de de landingsbaan kruisende Krijgsbaan.
Dat die honderdduizenden passagiers allemaal de lucht in schieten en weer neergedonderd komen in de onmiddellijke omgeving van een dichtbevolkte woonwijk, en de jets soms òp de Diksmuidelaan lijken te gaan landen, doet bij velen in de buurt de vraag rijzen : Pàst een luchthaven eigenlijk wel in een woonwijk?
Voor Sofie Blancke is het antwoord duidelijk neen. Ze wijst op de onder druk staande leefbaarheid van de wijk en de gezondheid van haar bewoners, en is met haar partij een petitie gestart om metingen mogelijk te maken, waarbij zowel geluid, fijn- en ultrafijn stof wordt onderzocht.
Meer informatie ook op de facebookgroep van ‘Een luchthaven past niet in een woonwijk’.
ACTIE
Op zaterdag 16 april huldigt de PVDA een eigen meetstation in in Berchem. Meer info: https://www.facebook.com/events/904523803000121/

Nog CurieuzeNeuzen gezocht voor het opvullen van de NO2 -gaten

Vrijdag werd CurieuzeNeuzen gelanceerd, een project om het stikstofoxide gehalte in de lucht te laten meten door de Antwerpenaars. CurieuzeNeuzen is een vervolg op AIRbezen (2014) dat het fijn stof gehalte onderzocht.
AIRbezen toonde aan dat de luchtvervuiling sterk varieert van straat tot straat, iets dat de modellen die gebruikt worden om luchtvervuiling in de stad te berekenen niet correct voorspellen.
Naast het verbeteren van de luchtkwaliteit-modellen is Curieuzeneuzen ook bedoeld om de bevolking te engageren. Daar zijn de initiatiefnemers alvast in geslaagd want het project is een inslaand succes: na één dag hadden zich al 1000 kandidaten gemeld om de NO2 meetsensoren op te hangen. Alhoewel 1000 meetpunten het streefcijfer was wordt toch nog verder gezocht naar kandidaten om de gaten in de stikstofoxide-map te dichten.
Bart Van Wesenbeek van de Ringland Academie geeft tekst en uitleg. De Ringland Academie is een samenwerkingsverband tussen wetenschappers van de UA, VUB en Ringland.

"De sfeer was direct gezet"

Geert Cool van Blokbuster was op de wake afgelopen zondag voor de slachtoffers van de aanslagen van 23 maart toen 400 zwartgeklede mannen onder politiebegeleiding op het Beursplein in Brussel arriveerden…
” Bij aankomst kreeg iemand slagen van een gekende neo-nazi. De sfeer was direct gezet.”
“De zaak wordt nu kapot gerelativeerd tot een kwajongensstreek. De reactie op de rellen van de dokwerkers tijdens de grote vakbondsbetoging van november 2014 was totaal anders. “